Trong các nhà máy, xí nghiệp, văn phòng, chung cư, trung tâm thương mại hay những công trình có yêu cầu an toàn cao, cáp chống cháy và cáp chậm cháy ngày càng được sử dụng phổ biến hơn.
Tuy nhiên, hai loại cáp này rất dễ bị nhầm lẫn. Nhiều người nghe tên “cáp chống cháy” thì nghĩ rằng cáp sẽ không cháy. Thực tế không hoàn toàn như vậy. Cáp chống cháy và cáp chậm cháy đều có khả năng hạn chế cháy lan, nhưng mục đích sử dụng và khả năng làm việc khi có cháy lại khác nhau.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đơn giản, dễ nhớ và dễ phân biệt hai loại cáp này.
Cáp Chống Cháy Không Có Nghĩa Là Cáp Không Bị Cháy
Cáp chống cháy là loại cáp được thiết kế để vẫn có thể duy trì khả năng dẫn điện trong một khoảng thời gian nhất định khi xảy ra cháy. Điều này rất quan trọng đối với các hệ thống cần tiếp tục hoạt động trong tình huống khẩn cấp.
Nói một cách dễ hiểu, cáp chống cháy không phải là loại cáp “không bao giờ cháy”. Khi gặp lửa, lớp vỏ hoặc một phần vật liệu của cáp vẫn có thể bị ảnh hưởng. Điểm khác biệt nằm ở chỗ cáp có cấu tạo đặc biệt để giúp mạch điện tiếp tục hoạt động trong thời gian theo tiêu chuẩn quy định.
Loại cáp này thường được dùng cho các hệ thống quan trọng như:
- Hệ thống báo cháy
- Hệ thống chữa cháy
- Đèn chiếu sáng sự cố
- Hệ thống hút khói
- Thang máy thoát hiểm
- Hệ thống âm thanh thông báo khẩn cấp
- Các khu vực cần duy trì điện trong lúc có sự cố
Nhờ khả năng duy trì nguồn điện trong thời gian nhất định, cáp chống cháy giúp tăng cơ hội xử lý sự cố, sơ tán người và bảo vệ tài sản.
Các Tiêu Chuẩn Thường Gặp Của Cáp Chống Cháy
Cáp chống cháy thường được kiểm tra theo nhiều tiêu chuẩn khác nhau. Mỗi tiêu chuẩn sẽ có điều kiện thử nghiệm riêng, chẳng hạn như nhiệt độ ngọn lửa, thời gian chịu lửa, có phun nước hay có va đập hay không.
Dưới đây là một số tiêu chuẩn thường gặp:
| Tiêu chuẩn | Điều kiện thử nghiệm chính |
|---|---|
| IEC 60331 | Cáp chịu cháy ở khoảng 750°C trong ít nhất 90 phút |
| CNS 11174 | Cáp chịu cháy ở khoảng 840°C trong 30 phút |
| BS 6387 loại A | Cáp chịu cháy ở khoảng 650°C trong 3 giờ |
| BS 6387 loại B | Cáp chịu cháy ở khoảng 750°C trong 3 giờ |
| BS 6387 loại C | Cáp chịu cháy ở khoảng 950°C trong 3 giờ |
| BS 6387 loại W | Cáp chịu cháy ở khoảng 650°C trong 15 phút, sau đó tiếp tục chịu tác động của nước phun thêm 15 phút |
| BS 6387 loại X | Cáp chịu cháy ở khoảng 650°C trong 15 phút khi có lực va chạm |
| BS 6387 loại Y | Cáp chịu cháy ở khoảng 750°C trong 15 phút khi có lực va chạm |
| BS 6387 loại Z | Cáp chịu cháy ở khoảng 950°C trong 15 phút khi có lực va chạm |
Nhìn vào các tiêu chuẩn trên có thể thấy, cáp chống cháy không chỉ được đánh giá bằng khả năng chịu nhiệt. Một số tiêu chuẩn còn kiểm tra thêm khả năng làm việc khi có nước hoặc khi cáp bị tác động cơ học trong lúc cháy.
Hai Loại Cáp Chống Cháy Thông Dụng
Trên thị trường hiện nay, cáp chống cháy thường gặp có thể chia thành hai nhóm phổ biến.
Loại thứ nhất là cáp chống cháy dùng vỏ ngoài FR-PVC hoặc FR-CL. Cấu tạo thường gặp là:
Cu/Mica/XLPE/FR-PVC
Trong đó, lõi dẫn thường là đồng, lớp mica giúp tăng khả năng duy trì mạch điện khi có cháy, lớp cách điện XLPE giúp tăng khả năng cách điện, còn lớp vỏ ngoài FR-PVC có khả năng hạn chế cháy lan.
Loại thứ hai là cáp chống cháy ít khói, không độc hoặc ít phát sinh khí độc khi cháy. Cấu tạo thường gặp là:
Cu/Mica/XLPE/LSFH
Dòng cáp này thường được ưu tiên trong các khu vực đông người, không gian kín hoặc công trình có yêu cầu cao về an toàn thoát nạn. Khi có cháy, vật liệu LSFH giúp giảm khói và hạn chế khí độc, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho việc sơ tán.
Cáp Chậm Cháy Là Gì?
Cáp chậm cháy là loại cáp có khả năng khó bắt lửa hơn và hạn chế việc ngọn lửa lan rộng theo chiều dài cáp. Đây là điểm rất quan trọng trong hệ thống điện, vì dây cáp có thể trở thành đường lan truyền lửa nếu vật liệu vỏ không phù hợp.
Tuy nhiên, cáp chậm cháy khác với cáp chống cháy ở một điểm lớn: khi bị cháy, cáp chậm cháy không được thiết kế để tiếp tục duy trì khả năng dẫn điện ổn định. Cáp vẫn có thể bị chập, ngắn mạch hoặc mất khả năng hoạt động như cáp thông thường.
Có thể hiểu ngắn gọn như sau:
Cáp chậm cháy giúp hạn chế cháy lan.
Cáp chống cháy giúp duy trì mạch điện trong thời gian nhất định khi có cháy.
Vì vậy, nếu công trình chỉ cần giảm nguy cơ lan truyền ngọn lửa, cáp chậm cháy có thể là lựa chọn phù hợp. Nhưng nếu hệ thống cần tiếp tục hoạt động trong tình huống cháy, nên dùng cáp chống cháy theo đúng tiêu chuẩn yêu cầu.
Một Số Tiêu Chuẩn Của Cáp Chậm Cháy
Cáp chậm cháy thường được đánh giá dựa trên khả năng hạn chế lan truyền ngọn lửa. Một số tiêu chuẩn thường gặp gồm:
| Tiêu chuẩn | Nội dung chính |
|---|---|
| CNS 11175 | Cáp có đường kính ngoài ≤ 15mm chịu nhiệt khoảng 300°C trong 15 phút; cáp có đường kính ngoài > 15mm chịu nhiệt khoảng 380°C trong 15 phút |
| IEC 60332-1 | Thử nghiệm lan truyền ngọn lửa theo phương thẳng đứng đối với dây đơn hoặc cáp đơn cách điện |
| IEC 60332-3-22 loại A | Thử nghiệm cháy đối với cáp bó, yêu cầu vật liệu phi kim loại tương đương 7 lít/m, thời gian thử khoảng 40 phút |
| IEC 60332-3-23 loại B | Thử nghiệm cháy đối với cáp bó, yêu cầu vật liệu phi kim loại tương đương 3,5 lít/m, thời gian thử khoảng 40 phút |
| IEC 60332-3-24 loại C | Thử nghiệm cháy đối với cáp bó, yêu cầu vật liệu phi kim loại tương đương 1,5 lít/m, thời gian thử khoảng 40 phút |
Với tiêu chuẩn IEC 60332-1, cáp được thử nghiệm bằng cách đốt theo phương thẳng đứng. Sau khi thử, người ta sẽ kiểm tra mức độ cháy xém và khả năng ngọn lửa có lan rộng hay không. Nếu áp dụng theo IEEE 383, phần cháy không được lan lên đến đỉnh mẫu thử.
So Sánh Nhanh Cáp Chống Cháy Và Cáp Chậm Cháy
Để dễ hình dung hơn, bạn có thể xem bảng so sánh dưới đây:
| Tiêu chí | Cáp chống cháy | Cáp chậm cháy |
|---|---|---|
| Mục đích chính | Duy trì mạch điện trong thời gian nhất định khi có cháy | Hạn chế cháy lan |
| Khi gặp lửa | Vẫn có thể dẫn điện theo thời gian tiêu chuẩn | Có thể bị chập, ngắn mạch hoặc ngừng hoạt động |
| Khả năng hạn chế cháy lan | Có | Có |
| Ứng dụng phù hợp | Hệ thống báo cháy, chữa cháy, chiếu sáng sự cố, hút khói, thang máy thoát hiểm | Hệ thống điện thông thường cần tăng khả năng an toàn cháy lan |
| Yêu cầu kỹ thuật | Cao hơn | Thấp hơn so với cáp chống cháy |
| Chi phí | Thường cao hơn | Thường thấp hơn |
Qua bảng trên, có thể thấy hai loại cáp này không thay thế hoàn toàn cho nhau. Việc lựa chọn cần dựa vào mục đích sử dụng, yêu cầu thiết kế và tiêu chuẩn an toàn của từng công trình.
Nên Chọn Cáp Chống Cháy Hay Cáp Chậm Cháy?
Nếu bạn đang chọn cáp cho các hệ thống điện thông thường, nơi yêu cầu chính là hạn chế cháy lan, cáp chậm cháy có thể đáp ứng tốt. Đây là lựa chọn phù hợp cho nhiều công trình dân dụng, nhà xưởng hoặc khu vực có yêu cầu an toàn ở mức cơ bản đến trung bình.
Ngược lại, nếu cáp dùng cho hệ thống PCCC, báo cháy, đèn sự cố, hút khói, âm thanh thông báo thoát nạn hoặc các thiết bị cần hoạt động khi xảy ra hỏa hoạn, nên dùng cáp chống cháy đúng tiêu chuẩn.
Trong thực tế, nhiều công trình sẽ sử dụng kết hợp cả hai loại. Cáp chống cháy được dùng cho tuyến quan trọng, còn cáp chậm cháy được dùng cho các tuyến điện thông thường nhằm tối ưu chi phí nhưng vẫn đảm bảo an toàn.
Lưu Ý Khi Mua Và Sử Dụng Cáp
Khi lựa chọn cáp chống cháy hoặc cáp chậm cháy, bạn không nên chỉ nhìn vào tên gọi sản phẩm. Điều quan trọng là phải kiểm tra tiêu chuẩn thử nghiệm, cấu tạo cáp, tiết diện, điện áp sử dụng và điều kiện lắp đặt thực tế.
Một số điểm nên kiểm tra gồm:
- Cáp đạt tiêu chuẩn nào?
- Cáp dùng cho hệ thống nào?
- Cáp có cần duy trì điện khi cháy hay chỉ cần hạn chế cháy lan?
- Cáp lắp đặt trong nhà, ngoài trời, trong ống, trong máng hay đi âm tường?
- Khu vực lắp đặt có đông người hoặc yêu cầu ít khói, không độc không?
- Nhà sản xuất có cung cấp chứng chỉ chất lượng rõ ràng không?
Nếu không chắc nên chọn loại nào, bạn nên trao đổi với đơn vị cung cấp hoặc kỹ thuật điện để được tư vấn đúng theo nhu cầu sử dụng.
Kết Luận
Cáp chống cháy và cáp chậm cháy đều có vai trò quan trọng trong việc nâng cao an toàn cho hệ thống điện. Tuy nhiên, hai loại cáp này có chức năng khác nhau.
Cáp chống cháy được dùng khi hệ thống cần tiếp tục hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định lúc xảy ra cháy. Trong khi đó, cáp chậm cháy chủ yếu giúp hạn chế ngọn lửa lan truyền trên dây cáp.
Hiểu đúng sự khác biệt này sẽ giúp bạn chọn đúng loại cáp cho từng khu vực, vừa đảm bảo an toàn, vừa tránh lãng phí chi phí đầu tư.
Câu hỏi thường gặp
Cáp chống cháy và cáp chậm cháy khác nhau ở điểm gì?
Cáp chống cháy duy trì hoạt động điện trong khi có lửa
Khi nào nên dùng cáp chống cháy thay vì cáp chậm cháy?
Dùng cáp chống cháy cho các mạch điện cần duy trì hoạt động trong sự cố như hệ thống báo cháy
Giá cáp chống cháy có đắt hơn cáp thường không?
Cáp chống cháy thường đắt hơn 30-50% so với cáp thông thường do cấu tạo phức tạp hơn với lớp mica và vật liệu chịu nhiệt đặc biệt.
Bài viết liên quan
- Phân Biệt Cáp Chống Cháy Và Cáp Chậm Cháy: Nên Chọn Loại Nào Cho Công Trình?
- Cáp Chống Cháy Là Gì? Cấu Tạo Ứng Dụng Và Lưu Ý Khi Lựa Chọn
- Cáp Chống Cháy Là Gì? Cấu Tạo Công Dụng Và Ứng Dụng Thực Tế
- Cáp Điều Khiển Chống Cháy Là Gì? Khi Nào Cần Sử Dụng Cho Công Trình?
- Cáp Tín Hiệu Báo Cháy Là Gì? Cấu Tạo Ưu Điểm Và Ứng Dụng
- So Sánh Vỏ Cáp PVC Và LSZH: Nên Chọn Loại Nào Cho Công Trình?
- Cách Chọn Cáp Chống Cháy Đạt Chuẩn Cho Công Trình An Toàn
- Cáp Chống Cháy Không Chứa Halogen Là Gì? Vì Sao Ngày Càng Được Ưu Tiên?
- Các Loại Dây Cáp Mạng Phổ Biến Và Cách Chọn Phù Hợp
- Cách Chọn Cáp Điện Ngoài Trời: 3 Lưu Ý Quan Trọng Để Hệ Thống Bền Và An Toàn
🛒 Xem hàng tại Cáp Điện Sài Gòn